Divergeren (les 7)

Bij de tweede stap van het creatief proces, het divergeren, staat het vinden van zoveel mogelijk oplossingen voor het probleem centraal. Hiervoor worden bewust onorthodoxe methodieken gebruikt. Het probleem wordt niet rechtstreeks, maar via zij-ingangen, opgelost. Uitgangspunt is: bekijk het van een andere kant.

Brainstormregels

Bij divergeren horen enkele spelregels. De belangrijkste is het uitstellen van uw oordeel. Wees niet te kritisch; in deze fase zijn alle ideeën goed! Het lastige is echter dan het bedenken van dooddoeners als "te duur" of "doet de baas nooit" ons heel wat gemakkelijk afgaan.
Meer dooddoeners »

Oefening: Oordeel uitstellen

Neem een persoon in gedachte waar u een hekel heeft. Noem vervolgens minstens vijf positieve dingen over deze persoon.

Andere brainstormregels zijn:

Zoek veel alternatieven Kwantiteit geeft kwaliteit.
Ga voor extreme ideeën: Wees niet te kritisch, sta uzelf de wildste ideeën toe.
Combineer: Zoek combinaties van ideeën.
Neem de tijd: Een fantastisch idee ontstaat niet zomaar. Dat kost u tijd en energie.

Divergeer technieken

Brainstormen, zeker individueel, valt niet mee. Na een tijdje blijft u ronddraaien in rondjes of bent u letterlijk leeg. Creatieve technieken helpen uw creatieve flow weer op gang te krijgen en buiten gebaande paden te komen. Enkele divergerende technieken die u, ook alleen, kunt toepassen:

Purge techniek: Brainstormen begint met een purge. Schrijf alle ideeën die u te binnen schieten op. Een purge is een poging om logische antwoorden te vinden op het probleem. Het zuiveren van de geest. Schakel over naar een andere techniek als uw creatieve flow dreigt op te drogen.
Imiteren: Het imiteren van andere ideeën is een logische voorbereidende stap op origineel denken. Leren door imitatie, alle grote creatieve kunstenaars hebben het gedaan. Na imitatie vonden ze hun eigen stijl. Of zoals Dean William Ralph Inge het ooit eens zei: "Originaliteit is ontontdekt plagiaat." Imiteren stap voor stap »
SCAMPER: De eerste letters van deze vragenlijst vormen samen het acroniem SCAMPER. Deze techniek stimuleert vragen te stellen die nieuwe invalshoeken forceren. SCAMPER stap voor stap »
Negatief brainstormen: Veel mensen kunnen gemakkelijker negatief dan positief denken. Negatief brainstormen speelt hierop in door advocaat van de duivel te spelen door het probleem om te draaien. Negatief brainstormen stap voor stap »
Trendanalyse: Benut de overkill aan informatie voor een trendanalyse. Oude kranten, reclame en tijdschriften vormen prima bron voor inspiratie. Trendanalyse stap voor stap »
Morfologische analyse: Deze creatieve techniek deelt een probleem in kleine stukjes op. Het is een eenvoudige techniek die altijd resultaat oplevert. Een morfologische analyse heeft iets weg van het klassieke kinderspel: hoofd, lichaam en benen. Morfologische analyse stap voor stap »
Mindmappen: Deze grafische techniek sluit aan bij de associatieve werking van de hersenen. Hierdoor is met een mindmap verborgen informatie naar boven te halen. Mindmappen stap voor stap »
Willekeurige plaatjes: Gebruik een willekeurig plaatje als inspiratiebron. Willekeurige plaatjes stap voor stap »
Vooronderstellingen kraken: Dit is een moeilijkere creatieve techniek die gebruik maakt van het feit dat mensen altijd uitgaan van aannames. Door deze op te sporen en tijdelijk uit te schakelen (kraken) kunnen geheel nieuwe inzichten een kans krijgen. Vooronderstellingen kraken stap voor stap »

Oefening: Divergeren

Wat zijn mogelijke antwoorden op de vraag: 1 + 1 = ?

Incubatie

Veel mensen gaan na het divergeren hard aan de slag met hun gevonden ideeën. Het kan echter verstandig zijn om de ideeën eerst enkele dagen te laten bezinken. Incubatie, loslaten en ontspannen is zeer waardevol om tot een oplossing te komen. Door de ideeën nog even te laten gisten, komt u op echt nieuwe invalshoeken.

De grootste uitvinders konden zich vaak goed ontspannen. Thomas Edison was een dagdromer. Hij bracht veel tijd door aan het water. Edison ging vissen om ideeën te bedenken maar deed dit op een unieke manier. Hij viste zonder aas omdat niemand hem dan lastig viel, niet een vis en niet een mens. Een andere bekende dromer is Paul McCartney, hij droomde de melodie van zijn nummer Yesterday. Verder vond Elias Howe de naaimachine uit dankzij een droom.

incubatie Thomas Edison via vissen Incubatie top10

1. Bad of douche
2. Autorijden
3. Toiletbezoek
4. In slaap vallen of net ontwaken
5. Tijdens een saaie vergadering
6. Lezen
7. (Lichamelijke) oefeningen
8. Midden in de nacht
9. Kerkdienst
10. Grasmaaien